• Start
  • Politiek
  • Stuiveling: ‘Kabinet is niet klaar: Tijd voor uitvoering!’

Stuiveling: ‘Kabinet is niet klaar: Tijd voor uitvoering!’

20-05-2015

Den Haag - Het oplossen van knelpunten in de uitvoering van beleid vraagt extra tijd en aandacht van het kabinet-Rutte/Asscher en de Tweede Kamer. Vooral de bewindspersonen op Defensie, Financiën, Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) worden geconfronteerd met uitvoeringsproblemen. De Belastingdienst kan veranderingen in fiscale regels ternauwernood aan door verouderde ICT. Het lukt Defensie niet om - naast de inzet voor missies - voldoende werkend materieel over te houden om geoefend te blijven voor het brede palet aan taken. Oplossing van de problemen die zijn ontstaan na de invoering van de trekkingsrechten PGB vraagt om ruimte en realisme van Kamer en kabinet, zodat in bijzonder de SVB, zorgkantoren en gemeentes in staat zijn de knelpunten op te lossen. Het kabinet draagt de politieke verantwoordelijkheid voor een ordelijke uitvoering van publieke taken. Juist hier ligt nu de kernopgave. Dit schrijft de Algemene Rekenkamer in het Verantwoordingsonderzoek 2014, dat op 20 mei 2015 door president Stuiveling aan de Tweede Kamer is aangeboden.

Algemene Rekenkamer keurt Rijksrekening goed

De Algemene Rekenkamer controleert de inkomsten en uitgaven van het Rijk.  De uitgaven en inkomsten van de Rijksoverheid waren in 2014 rechtmatig. Fouten en onzekerheden bleven ruimschoots binnen de toegestane marge. De Algemene Rekenkamer keurt daarom de Rijksrekening 2014 goed. 

Knelpunten in de uitvoering door onder meer tijdsdruk en bezuinigingen

De Algemene Rekenkamer constateert in het rapport Staat van de Rijksverantwoording dat voor het kabinet-Rutte/Asscher het moment is gekomen om tijd te maken voor de uitvoering. Uit het Verantwoordingsonderzoek blijkt dat op veel plaatsen binnen de Rijksoverheid sprake is van fricties tussen politieke ambities aan de ene kant en beschikbare tijd, mensen en middelen aan de andere kant. Een voorbeeld is de mate waarin de met decentralisaties gepaard gaande bezuinigingen de uitvoering onder druk zetten. 

Meer aandacht voor ICT leidt vooralsnog niet tot verbeterde uitvoering

De overheid en de publieke diensten leunen steeds zwaarder op de ICT: zowel in contact met burgers en bedrijven, als in de eigen bedrijfsvoering. Met name de Belastingdienst, het Ministerie van Defensie en de Nationale Politie hebben grote uitdagingen in de combinatie van ICT, hoge beleids- en uitvoeringsambities en reorganisaties. De afhankelijkheid van ingehuurde professionals is hierbij een achilleshiel. De Algemene Rekenkamer constateert enerzijds dat er bij ministeries, kabinet en parlement meer aandacht is voor ICT dan in het verleden. Anderzijds is nog geen sprake van een duidelijke verbetering in de beheersing van ICT-projecten in doorlooptijd en budgetbeheersing. 

Beleid in de praktijk: 5 beleidsdoorlichtingen doorgelicht

De Algemene Rekenkamer besteedt in het Verantwoordingsonderzoek nadrukkelijk aandacht aan de effectiviteit van beleid. Vijf zogenaamde beleidsdoorlichtingen, waarin departementen deze vraag voor eigen beleid beantwoorden, zijn onderzocht. Uit het onderzoek blijkt dat de doorlichtingen weinig inzicht bieden in doeltreffendheid en doelmatigheid. Bovendien trekken ministers soms conclusies die niet voldoende door het onderzoeksmateriaal worden ondersteund. 

Beleid in de praktijk: eigen onderzoek Algemene Rekenkamer

Ook uit eigen onderzoek naar zes beleidsonderwerpen blijkt dat er niet altijd informatie is over de effectiviteit van beleid. De Algemene Rekenkamer onderzocht zelf zes cases. Een voorbeeld is de € 1,2 miljard die het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) uittrekt voor de professionalisering van leraren. Schoolbesturen zijn goeddeels vrij om dit geld naar eigen inzicht te besteden. Het is onbekend hoeveel van dit rijksgeld door schoolbesturen daadwerkelijk aangewend wordt voor dit doel en welk effect het op de onderwijskwaliteit heeft. Er is een trendbreuk nodig om de ambitieuze doelstellingen voor 2020 te halen. De andere onderwerpen die de Algemene Rekenkamer onderzocht op de werking van beleid in de praktijk zijn: garantieregelingen van EZ voor het bedrijfsleven, de subsidiëring van elektrische auto’s, het beter benutten van infrastructuur, de regeldruk in de gehandicaptenzorg en de kwaliteit van justitiële jeugdinrichtingen.