Ik innoveer, dus ik ben

09-06-2017

Innoveren, alweer zo’n containerbegrip. Wat verstaan we eronder, waarom innoveren we? Innoveren kan op product- of op dienstenniveau, maar ook op organisatie- en zelfs maatschappelijk niveau. De dingen beter doen, mooier maken, daar komt het veelal op neer. Vijf noordelingen doen hun zegje.

Is stilstand achteruitgang?

We willen steeds mooier, telkens beter. Met minder inzet meer bereiken. Het onszelf makkelijker maken. Onze concurrenten voor blijven. We zijn dus continu aan het sleutelen. Aan onze producten en diensten. Onze organisaties. De ontwikkeling van onze regio. Stilstand is immers achteruitgang….

Volgens Jannes Stokroos, business manager sales, shipping en technology van Groningen Seaports, is de essentie van innoveren leiderschap. ‘Als je als ondernemer niet innoveert, laat je alles om je heen gebeuren. De kunst is om op basis van je eigen bedrijf en omgeving je rol duurzaam in te vullen. Hiervoor is visie en ambitie nodig. Dat geldt voor Groningen Seaports, maar ook voor de noordelijke regio. We waren altijd een in zichzelf gekeerde, klagende en hand ophoudende regio zonder onderscheidend vermogen. Gelukkig hebben overheden in samenspraak met ondernemers en onderwijsinstellingen focus gezocht, onder meer op healthy ageing, energietransitie en watermanagement. Het gaat om de vraag: hoe wil je ontwikkelen?’

tafelgesprek assen vandervalk3

Paul Claessens: ‘Mensen, en hiermee organisaties, innoveren door zichzelf telkens opnieuw uit te vinden. 

Waterstof als energiebron

Nieuwe dragers voor ook de noordelijke economie zijn zonder twijfel waterstof en elektriciteit. De transitie van koolstof naar duurzaam, daar zouden we onze hele economie aan moeten ophangen, gezien de veelheid aan kansen die dit biedt. Feitse Panneman directeur van Special Force CO2 Reductie, ziet in waterstof als energiebron dé oplossing van het energievraagstuk. ‘Als uitvinder begin ik altijd op kleine schaal, en zoek dan graag samenwerking met andere uitvinders en ontwikkelaars. Werkt iets in het klein, dan kunnen we opschalen. Daarbij heb ik ondernemers met lef nodig, die in het idee geloven, naast financiële ondersteuning. Waterstof heeft een grote toekomst, ik geloof daar erg in.’

Paul Drent, projectmanager van het Samenwerkingsverband Noord-Nederland, denkt niet dat innovatie op basis van vragen uit de markt alleen komt. ‘Ik zie dat bedrijven op basis van signalen en behoeften van hun kanten aan product- of diensteninnovatie doen, maar daarnaast dat uitvinders en ontwikkelaars eigenstandig ideeën genereren en zo een marktvraag creëren.’

tafelgesprek assen vandervalk4

Paul Drent: ‘Hergebruik van reststoffen zal de komende jaren een enorme vlucht nemen.’ 

Trump of geen Trump

Zodra er sprake is van een visie, van een koers, kunnen ontwikkelaars gericht aan de slag met innoveren. Behoeften ontstaan uit grote maatschappelijke ontwikkelingen en trends. Zo is de transitie van koolstof naar duurzaam onvermijdelijk, Trump of geen Trump. Vaak jaagt de veranderende mindset van mensen innovaties aan en wat dat betreft doen we er goed aan om te kijken naar wat jongeren beweegt.

Elsje Miedema, directeur van Linidos, wijst op de tegenkrachten en –machten. ‘Natuurlijk komt die transitie er, maar kijk eens naar hoe de carbonlobby dit traineert. De traditionele belangen zijn stevig.’ Paul Claessens (Kenneth Smit) vult aan: ‘Aan de andere kant zie ik dat Volvo niet langer dieselmotoren ontwikkelt en dat China echt werk maakt van duurzame energie.’

tafelgesprek assen vandervalk1

Jannes Stokroos: ‘Innovatie is vooral gebaseerd op gedragsverandering van de mens, in relatie met de razendsnelle ontwikkeling van digitalisering en robotisering.’

Digitaliseren

Druk dus in innovatieland wat energietransitie betreft. Ook op andere gebieden staan we niet stil. Drent noemt het Samenwerkingsverband Noord-Nederland als voorbeeld. ‘We hebben samen met overheden, ondernemers en onderwijsinstellingen vier speerpunten geformuleerd voor onze Noordelijke Innovatie Agenda: energie, health, voedselzekerheid en water. We zetten hierbij in op versterking van het mkb en geven ondersteuning, bijvoorbeeld in de vorm van adviezen en subsidies. Zo ondersteunen we proeftuinen, waar ondernemers innovaties kunnen testen en faciliteren we een gunstig innovatieklimaat. Daarnaast innoveren we continu in onze eigen organisatie, bijvoorbeeld door het digitaliseren van het subsidieaanvraagproces. Hierdoor kunnen ondernemers makkelijker en sneller subsidies aanvragen en kunnen wij overheidsgeld efficiënter inzetten. Speciaal hiervoor hebben we de website www.123subsidie.nl ontwikkeld, waarop ondertussen zo’n zeshonderd regelingen staan.’

Ook Claessens roept de hulp van digitalisering in om zijn dienstverlening te verbeteren. ‘We verhogen het rendement op onze trainingen door  de verkoopvaardigheden van sales professionals te verbeteren op basis van Performance Driven Learning. Hierin worden collectieve KPI’s en persoonlijke ontwikkelplannen vertaald naar dagelijkse oefeningen en opdrachten die via een app de deelnemer bereiken. De manager en trainer zitten op deze manier veel korter op de bal. Trainen is hierbij zeker nog essentieel. De trainingen bestaan echter meer uit  korte ‘boostsessies’ die in combinatie met het SalesPerformance System leiden tot meetbare verbetering van prestaties, omzet en rendement. 

tafelgesprek assen vandervalk5

Elsje Miedema: ‘Door andere manieren van samenwerken en doen (bijvoorbeeld visuele handelingen) ontstaan hiaten in het rechtssysteem die we zullen moeten invullen.’

Cumulerende kennis en ervaring

Gebruik maken van cumulerende kennis en ervaring, dat is voor Miedema de belangrijkste innovatiebron. ‘Ieder project voegt weer nuttige ervaringen toe; ik kan zo steeds sneller, beter en efficiënter mijn diensten leveren en mezelf ontwikkelen als vraagbaak voor ondernemers.’

Groningen Seaports is continu bezig met grote en kleine innovaties. Naast de herpositionering van havenexploitant naar aanbieder van bedrijventerreinen met zeehavenfaciliteiten is er de ontwikkeling van de zelfsturende organisatie. Stokroos licht toe: ‘De jonge generatie is heel anders dan de oude. Ze wil ruimte en verantwoordelijkheid; ze communiceert anders en heeft een heel ander waardenpatroon. Wij spelen in op nieuwe wensen en geven onze medewerkers vertrouwen, ruimte en zelfs eigen budgetten. Zo ontwikkelen ze creativiteit en innoverend vermogen.’

Een ander voorbeeld van innoveren is de speciale kade die Groningen Seaports heeft aangelegd voor het afmeren van “jack up” schepen voor het vervoer van zware onderdelen naar windmolenparken op zee. Het resultaat? Acht van de tien windmolenprojecten op de zuidelijke Noordzee gaan via de Eemshaven.

Een laatste voorbeeld: in plaats van baggeren en slib storten maakt Groningen Seaports gebruik van een nieuwe blaastechniek: bij eb worden onder water slibolken het Wad opgeblazen. Tja, en daar voorziet de wet- en regelgeving dan weer niet in….

Road Turbine

Hoe gaat innoveren bij een uitvinder? ‘Gewoon’, vertelt Panneman, ‘ik zit in mijn auto en zie windmolens stilstaan terwijl aan de stroom rijdende auto’s geen eind komt. Dat bracht me op het idee van de Road Turbine, een apparaat met twee assen en rubberen banden met daarop strips dat onder het beton en asfalt van de autoweg wordt aangebracht en dat met behulp van magnetische velden elektriciteit opwekt.’

Je moet er maar opkomen. Innoveren: voor de een is het een lastige tour-de-force en voor de ander business as usual. Zonder innoveren zou de wereld er morgen niet mooier of beter uitzien. Innoveren is dus core business van ons allemaal. Vrij naar de Franse denker René Descartes: ‘Ik innoveer, dus ik ben’. 

tafelgesprek assen vandervalk7tafelgesprek assen vandervalk2

Feitse Panneman: ‘De ontwikkeling van waterstofmotoren staat nu nog in de kinderschoenen, maar gaat binnenkort met zevenmijlslaarzen.’

Tekst: Andre Staas, Foto: Kiekez, Locatie: Van der Valk Assen