Bouw moet uit wurggreep van race to the bottom

18-10-2015

v.l.n.r. Paul muller, Hilco Nijmeijer, Ilse Leeflang, Nick Nieuwenhuis, Henk van Dijk, Cor Tulp.

Nu het stof van zeven jaren crisis langzaam optrekt wordt de schade zichtbaar. De prijzenslag heeft de hele bouwsector aangetast. Hoe kom je daar weer uit? Door te kiezen voor samenwerking en kwaliteit met de focus op de lange termijn.

Inhoud in plaats van vorm

Welke andere locatie biedt een inspirerender omgeving om te bomen over de bouw dan het prachtige kantoor van B+O Architectuur en Interieur? Een blik op de Gasgracht doet je beseffen dat respect voor kwaliteit langdurige waarde genereert: het had weinig gescheeld of de gracht was in de jaren tachtig gedempt….

Zes ondernemers in, of verwant aan, de bouwsector blikken terug en vooruit. Paul Muller, directeur van Tecline International, merkt het herstel in de bouw goed. ‘Als detacheringsbureau zitten we voorin de cyclus. Bouwbedrijven hebben de afgelopen jaren tot op het bot gesaneerd. Nu er weer werk loskomt huren ze meteen uitzendkrachten in.’

Ilse Leeflang, communicatiemanager bij B+O Architecten, erkent dat de markt weer een beetje lucht krijgt maar dat het nog steeds hard werken is. ‘Er worden weer plannen gemaakt, al gebeurt dit voorzichtig. De afgelopen jaren zijn heel veel architectenbureaus verdwenen; het draait nu des te meer om inhoud en niet om vorm.’

Voor Nick Nieuwenhuis, directeur van Nieuwenhuis Bouw, is het nog altijd kommer en kwel, net als voor Cor Tulp, directeur van ITN Installatietechniek, die stelt: ‘We zijn blij als we onze mensen in Noord-Nederland aan het werk kunnen houden. In de Randstad is het omgekeerd: daar kunnen we geen goede mensen krijgen.’

Hilco Nijmeijer, directeur van Annhil Systeemplafonds, beaamt dat het lastig is om goed opgeleid personeel te vinden. ‘De afbouwbranche heeft daarom een eigen opleiding opgestart in Zutphen, Purmerend en Assen. Daar worden 180 leerlingen opgeleid op niveau 2, 3 en 4. We proberen uiteraard om ze na hun opleiding aan werk te helpen. Meestal lukt dat.’

Tafelgesprek Meppel

Economisering

Een probleem in de bouw is de race to the bottom. Om aan werk te komen hebben bouwbedrijven opdrachten tegen elke prijs aangenomen. Dat dit werk wel ten koste moest gaan van de kwaliteit, laat zich raden. Draai dat maar eens terug.

Henk van Dijk, directeur van Ilexis: ‘Bouwen is niet leuk meer, voor de opdrachtgever niet en voor het bouwbedrijf niet. Dat komt door de hoge stress: alles moet snel en goedkoop. Bouwbedrijven doen maar wat, ze luisteren slecht naar hun opdrachtgevers.’

Volgens Leeflang begint het met luisteren naar de opdrachtgever. ‘Wij vragen altijd “Waarom?” en stellen de vraag achter de vraag om erachter te komen wat de opdrachtgever wil en hoe hij of zij leeft. Zo voorkomen we dat er iets wordt gebouwd dat niet aansluit op de wensen van de opdrachtgever.’

Nieuwenhuis ziet veel ellende om zich heen. ‘Woningcorporaties die sociale woningen moeten neerzetten voor veel te lage prijzen, vastgoedexploitanten die het land volplempen met goedkope kantorenpanden. Er wordt niet naar de kwaliteit op de lange termijn gekeken, maar op de prijs nu.’Is dit nu het economisme waarover her en der de discussie is losgebrand?

Tafelgesprek Meppel 05

Laten zien dat het anders kan

Volgens Muller werken we inderdaad alleen nog maar vanuit bedragen, vanuit vierkantemeterprijzen. ‘Dat moet in de bouw dan wel fout gaan; aan kwaliteit hangt altijd een prijskaartje.’

Van Dijk’s uitgangspunt is de inhoudelijke vraag van de klant.’Onze klanten leggen de specificaties vast en wij zoeken dan waar we het product het beste kunnen aanschaffen. De klant kiest de leverancier of product en wij kopen daar in.

Hoe keren we het tij? Wat Leeflang betreft zetten we in op samenwerking. ‘Zoek elkaar op, werk samen en bouw aan vertrouwen. Denk niet op de eerste plaats aan jezelf, maar gun elkaar wat. De afgelopen zeven jaren hebben we geleerd hoe het niet werkt. Nu hebben we de mogelijkheid om het anders aan te pakken.’

Op de lange termijn denken dus en niet meegaan in de race to the bottom. Nee durven zeggen, voor je kwaliteit staan. Dat past noordelijke ondernemers eigenlijk wel.

TafelgesprekJosBosboomMeppel-10.jpg

Visie en leiderschap

Hoe ontsnappen we aan de race to the bottom, waarover een breed ongenoegen hoorbaar is? Een kwaliteitsgilde oprichten dat aan de hand van duurzaamheidsbeginselen kiest voor kwaliteit, voor samenwerken, voor de lange termijn? De roep klinkt om aan de gang te gaan met ons collectief bewustzijn, ons minder te richten op bezit. Hoe bieden we toekomstige generaties de kwaliteit waar ze recht op hebben? Wat is belangrijk? Welke waarden doen ertoe?

Ondernemers willen wel, maar ketsen volgens Muller af op een wispelturige overheid. ‘Neem bijvoorbeeld het grijze kenteken of de subsidie op zonnepanelen.’ Tulp vult aan: ‘En de enorme papierwinkel waarmee de overheid ondernemers opzadelt.’

Toch zijn nieuwe duurzame kaders nodig om te ontsnappen uit de wurggreep van de race to the bottom. Dat vraagt visie en leiderschap. Om wijze vergezichten. Wel wat veel gevraagd voor Den Haag op dit moment.

Ondertussen kunnen ondernemers hun bewustzijn kietelen, elkaar opzoeken en handelen. Is dat trouwens niet een kernkwaliteit van ondernemerschap? 

Tafelgesprek Meppel 12

Tekst: Andre Staas, Foto: Startmakkelijk, Locatie: www.gasfabriekmeppel.nl