Transitie van carbon naar duurzaam biedt techniek grote kansen

21-03-2016

Bij innovatie denken we vaak aan nieuwe producten of diensten. Maar innoveren is ook anders omgaan met je klanten. Samen met collega-ondernemers komen tot het allerbeste wat denkbaar is bijvoorbeeld. 

Instandhouding en optimalisering

Hampshire Plaza Hotel Groningen. Vijf ondernemers merken niets van de ontluikende lente die buiten toch echt aan de gang is. Alle aandacht bij het onderwerp techniek en Industrie. Hoe staat Noord-Nederland er voor? Twee dingen vallen op: de aardbevingen en de gigabouwput aan de Eemshaven. Zaken die de nodige impact hebben op de Groninger bedrijvigheid. De aardbevingen betekenen enerzijds een impuls voor de bouw, maar anderzijds een bedreiging voor de toeleverende  bedrijven voor de gaswinning’, merkt Aart Keijer, technisch-commercieel adviseur van Elsto Aandrijftechniek (Voorhout) op.

Rogier Paanakker, vestigingsleider van industrieel installatiebedrijf SPIE Nederland (Sappemeer) vult aan: ‘Er vindt weinig nieuwbouw plaats in Noord-Nederland. Wij focussen ons sinds de crisis vooral op instandhouding en optimalisering.’

Paul Muller, directeur van BouwGenius en TecLine, toeleveranciers van flexibel personeel voor respectievelijk bouw en techniek en volop actief op grote projecten in Noord-Nederland, constateert: ‘Op de grote bouwwerken in de Eemshaven zie je relatief weinig Nederlandse bedrijven en op de windparken al evenmin. Lokale werkgelegenheid ontstaat pas na oplevering voor het onderhoud.’

startmakkelijk 9 mrt 1 

Impuls aan energiebesparing

Ook Evert-Jan Luiken, directeur Noord-Nederland van installatiebedrijf Unica, ziet weinig nieuwbouw. ‘Wij richten ons op excellente klantbeleving. Daarbij speelt ontzorgen een belangrijke rol. Een voorbeeld: tot voor kort richtten wij ons bij verduurzaming puur op technische installaties. Door overnames kunnen we nu ook de inkoop van energie regelen en zelfs een complete energie installatie exploiteren. Zo bedienen we de hele energiekolom. We leveren niet wat we toevallig hebben, maar zorgen voor honderd procent maatwerk.’

Eddy Horstman, directeur van Nano Green World BV uit Groningen, leverancier van nanotechnologie met als focusgebied energie en milieu, wijst op de snelle ontwikkeling van ICT. ‘We brengen een speciaal additief op de markt met behulp van een in eigen huis ontwikkelde hoog intelligente doseertechniek die toepasbaar is in bijna alle verbrandingsprocessen, van motoren tot gasturbines. Hierdoor wordt het eenvoudiger om de brandstofhuishouding in machineparken nauwkeuriger te monitoren en bij te sturen. Met als gevolg minder CO? NOx en fijnstof. Door de directe besparing op brandstoffen heeft het systeem een goede terugverdientijd. De eerste uitrol van dit concept vindt op dit moment plaats in de transport- en de scheepvaartbranche.

startmakkelijk 9 mrt 2

Prijsbeleid frustreert duurzaamheid

Zoals zo vaak het geval is bij innovaties, loopt ook Horstman aan tegen duistere krachten die remmend werken. Net zoals Shell niet gebaat is bij een snelle transitie van carbon naar duurzaam heeft onze minister van Financiën geen belang bij zuiniger motoren. Innovatie gaat dan ook vaak langzaam, juist op het gebied van verduurzaming waar de techniek zulke mooie kansen biedt. Als voorbeeld noemt Paanakker de energiebesparing in gebouwen. ‘De eerste investeringen vinden plaats in woningen; daarna komen kantoren aan snee en ten slotte ook de industriële gebouwen. Dat heeft te maken met de relatief lage energieprijs voor grootgebruikers.’ Prijsbeleid frustreert duurzaamheid en zo ontstaat een zoektocht naar andere manieren om te komen tot energiebesparing. Bijvoorbeeld in de vorm van procesoptimalisatie, op meer opbrengsten bij lagere kosten. Paanakker noemt een voorbeeld: ‘Door gegevens in de processen te verzamelen en analyseren komen we tot optimalisatieadviezen. Onlangs verdiende een investering van 2,3 miljoen euro zich zo binnen een kwartaal terug.’

startmakkelijk 9 mrt 3

Kennis maakt machtig

Volgens Luiken is het kunnen opslaan van duurzame energie en het onderling verdelen via bijvoorbeeld smart grid de oplossing. ‘Tesla maakt zijn batterijen steeds compacter, krachtiger en goedkoper.  In de komende jaren komt er (nano)technologie die is geïntegreerd in bouwmaterialen als ramen en daken, die ons gaat helpen een gebouw nog beter en doelmatiger te onderhouden.’

Unica innoveert niet alleen op technisch gebied, maar ook door te kiezen voor de positie als verbinder tussen leveranciers en klanten. ‘We voelen de behoefte én de noodzaak om samen te werken; delen wordt de norm.’

Paanakker vult aan: ‘De millenniumgeneratie googlet en vlogt. Wat de omgeving vindt is leidend. Als ondernemer doe je het goed als je als intermediair tussen vraag en aanbod je rol goed speelt.’

Was tot voor kort kennis macht, nu is het zo dat kennis delen machtig maakt.

startmakkelijk 9 mrt 4 

Groot koppelen aan klein

Paanakker ziet in de combinatie van groot en klein goede mogelijkheden. ‘Onlangs hebben we een start-up overgenomen die zich helemaal richt op stoom. Een waardevolle toevoeging aan ons bedrijf omdat we zo de robuustheid, kennis en ervaring van een grote organisatie koppelen aan de flexibiliteit en creativiteit van een kleine club. Dat is écht innoveren.’

Luiken onderschrijft deze strategie. ‘Het lijkt een beetje op wat wij hebben gedaan met de overname van Hellemans Consultancy, dat energie inkoopt, en ons bedrijfsonderdeel Unica Ecopower dat energiecentrales exploiteert. We hebben daardoor de invloed op de energiestroom zo compleet en creëren een nieuw speelveld.’

Muller speelt in op internationalisering. ‘Onze klanten bewegen van lokaal-regionaal naar landelijk-internationaal. Er staan geen hekken meer om de markten heen, al moeten we wel rekening houden met regionale verschillen.’

Keijer ziet de komende jaren de aandrijvingen compacter, energiezuiniger en gebruikersvriendelijker worden. ‘Hydraulische aandrijvingen maken plaats voor elektrische; als specialist zoeken we samen met partners naar nieuwe concepten, producten en oplossingen.’

startmakkelijk 9 mrt 5 

Holistische ketenintegratie

De grootste uitdaging lijkt op het bord van Horstman te liggen: heb je net een concept ontwikkeld om zuiniger om te gaan met benzine, diesel en gas, stort de olieprijs in. Het wordt nog een hele toer om te overtuigen dat het ook bij lagere tarieven nog steeds doorwerkt, maar omdat het om langetermijninvesteringen gaat zal het concept zeker rendabel zijn, ondanks de versnellende transitie van carbon naar duurzaam. En Horstman zou geen ondernemer zijn als hij nanotechnologie niet inzetbaar zou maken voor superzonnepanelen.

Noord-Nederland is een relatief schoon gebied. Met technische innovaties en investeringen in duurzame energie houden we het schoon. De uitdaging is oplossingen creëren aan de hand van holistische ketenintegratie. Kansen volop, ook voor de export….

startmakkelijk 9 mrt 6

Tekst: Andre Staas, Foto: Kiekez, Locatie: Hampshire Hotel – Plaza Groningen - Vergaderen in Groningen